{"id":2294,"date":"2025-03-26T06:21:09","date_gmt":"2025-03-26T06:21:09","guid":{"rendered":"https:\/\/fricibacsi.hu\/?p=2294"},"modified":"2025-04-01T08:45:49","modified_gmt":"2025-04-01T08:45:49","slug":"andre-marie-ampere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/tudastar\/andre-marie-ampere\/","title":{"rendered":"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re: az \u00e1ramer\u0151ss\u00e9g m\u00e9rt\u00e9ke"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-text-align-center\"><strong><em><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-luminous-vivid-amber-color\">Emberek, akik hat\u00e1ssal voltak a villamos ipar fejl\u0151d\u00e9s\u00e9re<\/mark><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re (1775-1836) francia fizikus \u00e9s matematikus, akit a modern elektrom\u00e1gnesess\u00e9g egyik atyjak\u00e9nt tartanak sz\u00e1mon. Az \u0151 nev\u00e9nek \u00e1ll\u00edt eml\u00e9ket az elektromos \u00e1ram er\u0151ss\u00e9g\u00e9nek m\u00e9rt\u00e9kegys\u00e9ge, az amper.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A kezdetek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Amp\u00e8re 1775. janu\u00e1r 20-\u00e1n sz\u00fcletett Lyonban, Franciaorsz\u00e1gban. Gyermekkor\u00e1ban autodidakta m\u00f3don tanult, \u00e9s m\u00e1r fiatalon \u00e9rdekl\u0151d\u00f6tt a matematika \u00e9s a term\u00e9szettudom\u00e1nyok ir\u00e1nt. Apja, Jean-Jacques Amp\u00e8re, nagy hat\u00e1ssal volt r\u00e1, \u00e9s \u00f6szt\u00f6n\u00f6zte a tanul\u00e1sra. Ebben nagy szerepe volt a felvil\u00e1gosod\u00e1s eszm\u00e9j\u00e9nek is, amely szerint a form\u00e1lis oktat\u00e1s helyett ink\u00e1bb term\u00e9szet vez\u00e9relte ismeretszerz\u00e9s az \u00fcdv\u00f6z\u00edt\u0151. Az ifj\u00fa Amp\u00e8re-t nagyban seg\u00edtette ismeretszerz\u00e9s\u00e9ben apja j\u00f3l felszerelt k\u00f6nyvt\u00e1ra. K\u00fcl\u00f6n\u00f6sen a matematika ir\u00e1nt \u00e9rdekl\u0151d\u00f6tt, \u00e9s m\u00e1r tizen\u00e9ves kor\u00e1ban olvasta Euler \u00e9s Bernoulli munk\u00e1it.<\/p>\n\n\n\n<p>Apja k\u00f6zszolg\u00e1lati szerepet v\u00e1llalt a francia forradalom idej\u00e9n, b\u00e9keb\u00edr\u00f3 lett egy Lyon melletti kisv\u00e1rosban. Amikor azonban a jakobinus frakci\u00f3 1792-ben \u00e1tvette az ir\u00e1ny\u00edt\u00e1st a forradalmi korm\u00e1ny felett, Amp\u00e8re apja szint\u00e9n a jakobinus tisztogat\u00e1s \u00e1ldozat\u00e1v\u00e1 v\u00e1lt.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tudom\u00e1nyos karrier<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Els\u0151 rendes \u00e1ll\u00e1s\u00e1t 1799-ben vette \u00e1t szer\u00e9nyen fizetett matematikatan\u00e1rk\u00e9nt, ami anyagi biztons\u00e1got biztos\u00edtott sz\u00e1m\u00e1ra, hogy a k\u00f6vetkez\u0151 \u00e9vben megh\u00e1zasodjon \u00e9s megsz\u00fclessen els\u0151 gyermeke, Jean-Jacques.<\/p>\n\n\n\n<p>1802-ben Amp\u00e8re-t kinevezt\u00e9k a fizika \u00e9s a k\u00e9mia professzor\u00e1v\u00e1 a Bourg-en-Bresse beli \u00c9cole Centrale-ban. Bourgban t\u00f6lt\u00f6tt idej\u00e9t matematika kutat\u00e1s\u00e1ra ford\u00edtotta, \u00e9s megalkotta a Consid\u00e9rations sur la th\u00e9orie math\u00e9matique du jeu (1802; &#8222;Megfontol\u00e1sok a j\u00e1t\u00e9kok matematikai elm\u00e9let\u00e9r\u0151l&#8221;), a matematikai val\u00f3sz\u00edn\u0171s\u00e9gr\u0151l sz\u00f3l\u00f3 \u00e9rtekez\u00e9st, amelyet 1803-ban elk\u00fcld\u00f6tt a P\u00e1rizsi Tudom\u00e1nyos Akad\u00e9mi\u00e1nak. Feles\u00e9ge 1803 j\u00falius\u00e1ban bek\u00f6vetkezett hal\u00e1la ut\u00e1n Amp\u00e8re P\u00e1rizsba k\u00f6lt\u00f6z\u00f6tt, ahol 1804-ben oktat\u00f3i \u00e1ll\u00e1st v\u00e1llalt az \u00faj \u00c9cole Polytechnique-ben. Hivatalos k\u00e9pes\u00edt\u00e9s hi\u00e1nya ellen\u00e9re Amp\u00e8re-t 1809-ben kinevezt\u00e9k az iskola matematikaprofesszor\u00e1v\u00e1. Amellett, hogy 1828-ig ebben az iskol\u00e1ban t\u00f6lt\u00f6tt be poz\u00edci\u00f3kat, 1819-ben \u00e9s 1820-ban Amp\u00e8re filoz\u00f3fiai, illetve csillag\u00e1szati kurzusokat tartott a p\u00e1rizsi egyetemen, 1824-ben pedig a Coll\u00e8ge de France tekint\u00e9lyes k\u00eds\u00e9rleti fizika tansz\u00e9k\u00e9re ker\u00fclt.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Elektrom\u00e1gnesess\u00e9g felfedez\u00e9se<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Amp\u00e8re legjelent\u0151sebb hozz\u00e1j\u00e1rul\u00e1sa a tudom\u00e1nyos \u00e9lethez az elektrom\u00e1gnesess\u00e9g ter\u00fclet\u00e9n keresend\u0151. 1820-ban, amikor Hans Christian \u00d8rsted felfedezte, hogy az elektromos \u00e1ram m\u00e1gneses mez\u0151t hoz l\u00e9tre, Amp\u00e8re azonnal elkezdte kutatni ezt a jelens\u00e9get. K\u00eds\u00e9rletei sor\u00e1n felfedezte, hogy k\u00e9t p\u00e1rhuzamos vezet\u0151, amelyeken \u00e1ram folyik, k\u00f6lcs\u00f6nhat\u00e1sba l\u00e9p egym\u00e1ssal: vonzz\u00e1k vagy tasz\u00edtj\u00e1k egym\u00e1st az \u00e1ram ir\u00e1ny\u00e1t\u00f3l f\u00fcgg\u0151en. Ezt a jelens\u00e9get ma Amp\u00e8re t\u00f6rv\u00e9nyek\u00e9nt ismerj\u00fck.<\/p>\n\n\n\n<p>Amp\u00e8re t\u00f6rv\u00e9nye kimondja, hogy az elektromos \u00e1ram \u00e1ltal l\u00e9trehozott m\u00e1gneses mez\u0151 er\u0151ss\u00e9ge ar\u00e1nyos az \u00e1ram er\u0151ss\u00e9g\u00e9vel \u00e9s a vezet\u0151 hossz\u00e1val. Ez a t\u00f6rv\u00e9ny alapvet\u0151 fontoss\u00e1g\u00fa az elektrom\u00e1gnesess\u00e9g elm\u00e9let\u00e9ben, \u00e9s sz\u00e1mos gyakorlati alkalmaz\u00e1sa van, p\u00e9ld\u00e1ul az elektromotorok \u00e9s gener\u00e1torok m\u0171k\u00f6d\u00e9s\u00e9ben.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Szem\u00e9lyes r\u00e9szletek \u00e9s a v\u00e9g<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1799-ben, 24 \u00e9vesen Amp\u00e8re feles\u00e9g\u00fcl vette a 25 \u00e9ves Catherine-Antoinette Carront, akit \u00e1ltal\u00e1ban Julie-nak h\u00edvtak. Egy \u00e9vvel k\u00e9s\u0151bb megsz\u00fcletett fiuk, Jean-Jacques. Kevesebb mint n\u00e9gy \u00e9v h\u00e1zass\u00e1g ut\u00e1n Julie 1803-ban hasi r\u00e1kban meghalt.<\/p>\n\n\n\n<p>Amp\u00e8re 1806-ban \u00fajra megh\u00e1zasodott, feles\u00e9g\u00fcl vette Jeanne-Fran\u00e7oise Potot-ot. A p\u00e1r gyorsan r\u00e1j\u00f6tt, hogy h\u00e1zass\u00e1guk hiba volt. L\u00e1nyuk, Albine 1807-ben sz\u00fcletett, \u00e9s a p\u00e1r 1808-ban t\u00f6rv\u00e9nyesen elv\u00e1lt.<\/p>\n\n\n\n<p>Amp\u00e8re fia, Jean-Jacques a nyelv\u00e9szet figyelemre m\u00e9lt\u00f3 professzora \u00e9s a Francia Akad\u00e9mia tagja lett.<\/p>\n\n\n\n<p>61 \u00e9ves kor\u00e1ban Amp\u00e8re t\u00fcd\u0151gyullad\u00e1st kapott. A francia mediterr\u00e1n v\u00e1rosban, Marseille-ben halt meg 1836. j\u00fanius 10-\u00e9n. Marseille-ben temett\u00e9k el, de maradv\u00e1nyait k\u00e9s\u0151bb a p\u00e1rizsi Montmartre temet\u0151be sz\u00e1ll\u00edtott\u00e1k.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Emberek, akik hat\u00e1ssal voltak a villamos ipar fejl\u0151d\u00e9s\u00e9re Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re (1775-1836) francia fizikus \u00e9s matematikus, akit a modern elektrom\u00e1gnesess\u00e9g egyik atyjak\u00e9nt tartanak sz\u00e1mon. Az \u0151 nev\u00e9nek \u00e1ll\u00edt eml\u00e9ket az elektromos \u00e1ram er\u0151ss\u00e9g\u00e9nek m\u00e9rt\u00e9kegys\u00e9ge, az amper. A kezdetek Amp\u00e8re 1775. janu\u00e1r 20-\u00e1n sz\u00fcletett Lyonban, Franciaorsz\u00e1gban. Gyermekkor\u00e1ban autodidakta m\u00f3don tanult, \u00e9s m\u00e1r fiatalon \u00e9rdekl\u0151d\u00f6tt a matematika \u00e9s [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":2297,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[61,62],"tags":[],"class_list":["post-2294","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aram-light","category-erdekesseg"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.1.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re: az \u00e1ramer\u0151ss\u00e9g m\u00e9rt\u00e9ke - Frici b\u00e1csi villanyszereld\u00e9je - villanyszerel\u0151 kompromisszumok n\u00e9lk\u00fcl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/tudastar\/andre-marie-ampere\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re: az \u00e1ramer\u0151ss\u00e9g m\u00e9rt\u00e9ke - Frici b\u00e1csi villanyszereld\u00e9je - villanyszerel\u0151 kompromisszumok n\u00e9lk\u00fcl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Emberek, akik hat\u00e1ssal voltak a villamos ipar fejl\u0151d\u00e9s\u00e9re Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re (1775-1836) francia fizikus \u00e9s matematikus, akit a modern elektrom\u00e1gnesess\u00e9g egyik atyjak\u00e9nt tartanak sz\u00e1mon. Az \u0151 nev\u00e9nek \u00e1ll\u00edt eml\u00e9ket az elektromos \u00e1ram er\u0151ss\u00e9g\u00e9nek m\u00e9rt\u00e9kegys\u00e9ge, az amper. A kezdetek Amp\u00e8re 1775. janu\u00e1r 20-\u00e1n sz\u00fcletett Lyonban, Franciaorsz\u00e1gban. Gyermekkor\u00e1ban autodidakta m\u00f3don tanult, \u00e9s m\u00e1r fiatalon \u00e9rdekl\u0151d\u00f6tt a matematika \u00e9s [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/tudastar\/andre-marie-ampere\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Frici b\u00e1csi villanyszereld\u00e9je - villanyszerel\u0151 kompromisszumok n\u00e9lk\u00fcl\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/FriciBa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-26T06:21:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-04-01T08:45:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/andre-marie-ampere.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Frici b\u00e1csi\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Frici b\u00e1csi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/\"},\"author\":{\"name\":\"Frici b\u00e1csi\",\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/#\/schema\/person\/e638905f4c12f8b0389ff3705c97f76f\"},\"headline\":\"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re: az \u00e1ramer\u0151ss\u00e9g m\u00e9rt\u00e9ke\",\"datePublished\":\"2025-03-26T06:21:09+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-01T08:45:49+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/\"},\"wordCount\":779,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/andre-marie-ampere.jpg\",\"articleSection\":[\"\u00c1ram light\",\"\u00c9rdekess\u00e9g\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/\",\"url\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/\",\"name\":\"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re: az \u00e1ramer\u0151ss\u00e9g m\u00e9rt\u00e9ke - Frici b\u00e1csi villanyszereld\u00e9je - villanyszerel\u0151 kompromisszumok n\u00e9lk\u00fcl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/andre-marie-ampere.jpg\",\"datePublished\":\"2025-03-26T06:21:09+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-01T08:45:49+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/andre-marie-ampere.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/andre-marie-ampere.jpg\",\"width\":1080,\"height\":1080,\"caption\":\"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Kezd\u0151lap\",\"item\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re: az \u00e1ramer\u0151ss\u00e9g m\u00e9rt\u00e9ke\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/\",\"name\":\"Frici b\u00e1csi villanyszereld\u00e9je\",\"description\":\"Kompromisszumok n\u00e9lk\u00fcli villanyszerel\u00e9s\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/#organization\",\"name\":\"Frici b\u00e1csi villanyszereld\u00e9je\",\"url\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cropped-Frici_profile_v2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cropped-Frici_profile_v2.jpg\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Frici b\u00e1csi villanyszereld\u00e9je\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/FriciBa\",\"https:\/\/www.instagram.com\/frici_bacsi_villanyszereldeje\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/#\/schema\/person\/e638905f4c12f8b0389ff3705c97f76f\",\"name\":\"Frici b\u00e1csi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6dcd73b7f648a63dca3bab34c2017cb691ad5d2fd6708dc7c17275b1ea66876d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6dcd73b7f648a63dca3bab34c2017cb691ad5d2fd6708dc7c17275b1ea66876d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Frici b\u00e1csi\"},\"url\":\"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/tudastar\/author\/frici_bacsi\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re: az \u00e1ramer\u0151ss\u00e9g m\u00e9rt\u00e9ke - Frici b\u00e1csi villanyszereld\u00e9je - villanyszerel\u0151 kompromisszumok n\u00e9lk\u00fcl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/tudastar\/andre-marie-ampere\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re: az \u00e1ramer\u0151ss\u00e9g m\u00e9rt\u00e9ke - Frici b\u00e1csi villanyszereld\u00e9je - villanyszerel\u0151 kompromisszumok n\u00e9lk\u00fcl","og_description":"Emberek, akik hat\u00e1ssal voltak a villamos ipar fejl\u0151d\u00e9s\u00e9re Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re (1775-1836) francia fizikus \u00e9s matematikus, akit a modern elektrom\u00e1gnesess\u00e9g egyik atyjak\u00e9nt tartanak sz\u00e1mon. Az \u0151 nev\u00e9nek \u00e1ll\u00edt eml\u00e9ket az elektromos \u00e1ram er\u0151ss\u00e9g\u00e9nek m\u00e9rt\u00e9kegys\u00e9ge, az amper. A kezdetek Amp\u00e8re 1775. janu\u00e1r 20-\u00e1n sz\u00fcletett Lyonban, Franciaorsz\u00e1gban. Gyermekkor\u00e1ban autodidakta m\u00f3don tanult, \u00e9s m\u00e1r fiatalon \u00e9rdekl\u0151d\u00f6tt a matematika \u00e9s [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/tudastar\/andre-marie-ampere\/","og_site_name":"Frici b\u00e1csi villanyszereld\u00e9je - villanyszerel\u0151 kompromisszumok n\u00e9lk\u00fcl","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/FriciBa","article_published_time":"2025-03-26T06:21:09+00:00","article_modified_time":"2025-04-01T08:45:49+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":1080,"url":"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/andre-marie-ampere.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Frici b\u00e1csi","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Frici b\u00e1csi","Estimated reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/"},"author":{"name":"Frici b\u00e1csi","@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/#\/schema\/person\/e638905f4c12f8b0389ff3705c97f76f"},"headline":"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re: az \u00e1ramer\u0151ss\u00e9g m\u00e9rt\u00e9ke","datePublished":"2025-03-26T06:21:09+00:00","dateModified":"2025-04-01T08:45:49+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/"},"wordCount":779,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/andre-marie-ampere.jpg","articleSection":["\u00c1ram light","\u00c9rdekess\u00e9g"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/","url":"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/","name":"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re: az \u00e1ramer\u0151ss\u00e9g m\u00e9rt\u00e9ke - Frici b\u00e1csi villanyszereld\u00e9je - villanyszerel\u0151 kompromisszumok n\u00e9lk\u00fcl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/andre-marie-ampere.jpg","datePublished":"2025-03-26T06:21:09+00:00","dateModified":"2025-04-01T08:45:49+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#primaryimage","url":"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/andre-marie-ampere.jpg","contentUrl":"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/andre-marie-ampere.jpg","width":1080,"height":1080,"caption":"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/tudastar\/andre-marie-ampere\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Kezd\u0151lap","item":"https:\/\/fricibacsi.hu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re: az \u00e1ramer\u0151ss\u00e9g m\u00e9rt\u00e9ke"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/#website","url":"https:\/\/fricibacsi.hu\/","name":"Uncle Frici's Electric Works","description":"Kompromisszumok n\u00e9lk\u00fcli villanyszerel\u00e9s","publisher":{"@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fricibacsi.hu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/#organization","name":"Uncle Frici's Electric Works","url":"https:\/\/fricibacsi.hu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cropped-Frici_profile_v2.jpg","contentUrl":"https:\/\/fricibacsi.hu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/cropped-Frici_profile_v2.jpg","width":512,"height":512,"caption":"Frici b\u00e1csi villanyszereld\u00e9je"},"image":{"@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/FriciBa","https:\/\/www.instagram.com\/frici_bacsi_villanyszereldeje\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/#\/schema\/person\/e638905f4c12f8b0389ff3705c97f76f","name":"Frici b\u00e1csi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/fricibacsi.hu\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6dcd73b7f648a63dca3bab34c2017cb691ad5d2fd6708dc7c17275b1ea66876d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6dcd73b7f648a63dca3bab34c2017cb691ad5d2fd6708dc7c17275b1ea66876d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Frici b\u00e1csi"},"url":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/tudastar\/author\/frici_bacsi\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2294"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2304,"href":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2294\/revisions\/2304"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fricibacsi.hu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}